A. TRI THỨC NGỮ VĂN
I. KHÁI NIỆM
– Văn bản thông tin là loại văn bản chủ yếu để cung cấp thông tin
– Bao gồm nhiều thể loại nhỏ: bản tin, thông báo, tiểu luận…
II. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN.
– Là văn bản cung cấp thông tin.
– Ghi nhớ thông tin bằng các tiêu chí: Địa điểm thời gian, số liệu xác thực có thể kiểm chứng được.
– VBTT có thể lồng ghép với các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận…
III. CÁC YẾU TỐ HÌNH THỨC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN.
Văn bản thông tin thường có những dấu hiệu nổi bật về hình thức thể hiện qua nhan đề, đề mục, sơ đồ, bảng biểu, chữ in nghiêng, chữ in đậm…
1. Bố cục, mạch lạc của văn bản thông tin.
Nội dung của văn bản thông tin được tạo thành bởi các yếu tố chính: chủ đề, các ý chính và ý phụ.
2. Cách trình bày dữ liệu trong văn bản thông tin.
Văn bản thông tin thường được trình bày theo những cách phù hợp với tiến trình nhận thức tự nhiên của người đọc. Có một số hình thức thông tin chính như:
– Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian là trình bày các sự kiện theo tiến trình trước sau mà chúng diễn ra.
– Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả là dựa vào mối liên hệ giữa một sự kiện với nguyên nhân và kết quả của sự kiện đó.
– Tổ chức theo tầm quan trọng của vấn đề là sắp xếp các thông tin theo cách từ những thông tin qua trọng nhất đến những thông tin ít quan trọng hơn hoặc ngược lại.
– Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản là trình bày thông tin theo những đặc điểm tương đồng, khác biệt hoặc đối lập của của hai hay nhiều đối tượng.
IV. MỤC ĐÍCH, QUAN ĐIỂM CỦA NGƯỜI VIẾT TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN
– Cung cấp thông tin, nhưng bên cạnh đó, nó còn có thể nhắm đến mục đích khác như: thuyết phục, giải trí,…
– Kinh nghiệm, niềm tin của người viết cũng chi phối việc bày tỏ quan điểm, thái độ đối với vấn đề được đề cập, mặc dù điều này thường không được thể hiện trực tiếp trong văn bản.
V. BẢN TIN
– Là văn bản thông tin.
– Bản tin là các sự kiện cập nhật.
– Ngôn ngữ bản tin thường ngắn gọn, sáng rõ, đơn giản.
– Tuy nhiên, để gấy ấn tượng mạnh người viết vẫn sử dụng các biện pháp tu từ.
– Người tiếp nhận thông tin cần biết đặt câu hỏi:
+ Tác giả của bản tin là ai?
+ Lập trường thái độ của người viết là gì?
+ Các nhân vật, sự kiện, số liệu…trong bản tin được sắp xếp theo trình tự nào? Vì sao tác giả lại có sắp xếp đó?
+ Những thông tin có đáng tin cậy không?
VI. VĂN BẢN NỘI QUY, VĂN BẢN HƯỚNG DẪN NƠI CÔNG CỘNG.
– Văn bản nội quy văn bản hướng, dẫn nơi công cộng thường xuất hiện ở những không gian như bảo tàng, di tích, trường học, thư viện người giúp người đọc có thể hiểu rõ các yêu cầu quy định cần Được tuân thủ từ đó có những hành vi đúng đắn phù hợp
– Văn bản nội quy văn bản hướng dẫn nơi công cộng có cấu trúc chặt chẽ mạch lạc ngôn ngữ khách quan chính xác rõ ràng dễ hiểu.
VII. SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN PHI NGÔN NGỮ.
– Mỗi loại phương tiện phi ngôn ngữ có chức năng biểu đạt nghĩa khác nhau các số liệu thường được sử dụng để cung cấp những thông tin cụ thể chính xác .
– Các đường nối giữa các hình vẽ thường được dùng để biểu đạt mối quan hệ giữa các thông tin các biểu đồ sơ đồ dùng trình bày thông tin một cách hệ thống
– Các hình ảnh làm tăng tính hấp dẫn và trực quan của thông tin ,…
– Tùy theo mục đích sử dụng mà người viết lựa chọn hai phương tiện ngôn ngữ phù hợp.
B. BÀI TẬP THỰC HÀNH
Đề 1.
Hãy đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Báo cáo mới đây của tạp chí Science cho thấy đến nay thế giới đã sản xuất khoảng 8,3 tỉ tấn nhựa, trong đó 6,3 tỉ tấn hiện là rác thải. Và 79% trong 6,3 tỉ tấn đó giờ đang nằm trong các bãi rác và môi trường tự nhiên.
Nhựa được sử dụng phổ biến vì tiện dụng, rẻ tiền, dễ chế tạo. Tuy nhiên nhựa có hạn chế lớn là rất lâu phân hủy, đồng nghĩa với việc rác thải nhựa sẽ gây nên thảm họa môi trường nếu không có cách giải quyết
THỜI GIAN PHÂN HỦY TỰ NHIÊN CỦA MỘT SỐ VẬT THỂ NHỰA (ĐƠN VỊ: NĂM)
Trong các đại dương, số lượng rác thải nhựa ước tính khoảng 150 triệu tấn – nặng gần bằng 1/5 khối lượng cá. Các nhà khoa học dự báo với tốc độ gia tăng rác thải nhựa như hiện nay, vào năm 2050, khối lượng rác thải nhựa sẽ nặng hơn cả khối lượng cá.
Việt Nam là một trong các quốc gia xả rác thải nhựa nhiều nhất thế giới. Tại Việt Nam, số lượng túi nilon, chai nhựa, ly nhựa, ống hút, hộp xốp,… được sử dụng nhiều vượt trội so với các nước khác.
Rác thải nhựa ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái, làm ô nhiễm môi trường đất, môi trường nước, gây nguy hại cho nguồn lợi thủy hải sản và tác động xấu đến sức khỏe con người,…
(Tổng hợp từ các báo Tuổi trẻ, Thanh Niên,thời nay)
1. Nêu nội dung được đề cập trong văn bản?
2. Từ nội trong văn bản, hãy chỉ ra những biểu cụ thể về tác hại của rác thải nhựa đối với cuộc sống?
3. Văn bản trên có sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ không? Hãy chỉ ra cụ thể?
4. Hãy đưa ra giải pháp hiệu quả nhất để giảm ô nhiễm rác thải nhựa ở nước ta hiện nay?
Đề 2.
ĐỌC ĐOẠN TRÍCH SAU VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI:
Đền Cuông gắn với một huyền thoại trong lịch sử chống ngoại xâm của dân lộc. Đền thờ Thục An Dương Vương – một vị vua có công lớn trong buổi đầu dựng nước. Lễ hội đền Cuông được tổ chức vào dịp rằm tháng Hai âm lịch hằng năm thu hút đông đảo người dân về dự. Sau nhiều năm bị lãng quên, năm 1993, lễ hội đền Cuông được phục hồi. Từ đó đến nay, lễ hội được duy trì hàng năm và trở thành một sinh hoạt văn hoá tâm linh không thể thiếu của người dân Nghệ An và du khách thập phương.
[…] Gần 20 năm qua, lễ hội đền Cuông được tổ chức hằng năm với các lễ nghi trang trọng mà linh thiêng: lễ khởi quang, lễ cáo trung thiên, lễ yết, lễ rước, lễ đại tế và lễ tạ. Lễ khơi quang diễn ra đầu tiên, được tổ chức vào ngày 12 tháng 02 âm lịch để xin phép các vị thần cho nhân dân dọn dẹp đền, chuẩn bị cho lễ hội. Sau lễ khai quang là lễ cáo trung thiên được tổ chức vào sáng ngày
14 tháng 02 để báo cáo với các vị thần rằng công việc dọn dẹp đền đã hoàn thành, mời các vị về đền tham dự lễ hội và chứng giám cho lòng thành kính của nhân dân, Lễ yết diễn ra vào chiều tối ngày 14 tháng 02 gồm 6 bước được tiến hành qua 35 lần xướng. Sau phần hành lễ là phần dâng hương của đại diện các ban ngành và người dân về dự lễ. Cũng trong tối 14 tháng 02, còn có lễ rước vua và công chúa vi hành, Sáng 15 tháng 02 tiến hành lễ rước vua, công chúa và tướng Cao Lỗ từ đình Xuân Ái về đền Cuông. Sau đó là lễ đại tế. Lễ đại tế là lễ chính, bao gồm 8 bước. Trình tự và nội dung của buổi lễ tương tự như lễ yết, nhưng có thêm hai lần dâng hương, rượu. Lễ tạ được tổ chức vào sáng ngày 16 tháng 02 để tạ ơn các vị thần đã về dự lễ. Trong thời gian lễ hội, ban ngày có các trò chơi truyền thống, thi đấu thể thao như đánh đu, chọi gà, kéo co, cờ người, biểu diễn võ cổ truyền, thi đấu bóng chuyền, hội trại,… ban đêm có hát ca trù, tuồng, chèo, đốt lửa trại,… Không khí lễ hội thật là hấp dẫn, tưng bừng, náo nhiệt.
(Theo Anh Tuấn, Đền Cuông: truyền thuyết và lễ hội, tạp chí điện tử Văn hoá Nghệ An, ngày 29/3/2012)
1. Văn bản trên thuộc loại văn bản gì?
2. Sự kiện nào được thuật lại trong đoạn trích? Sự kiện đó diễn ra ở đâu, vào thời điểm nào trong năm?
3. Tác giả đã thuật lại sự kiện theo trình tự nào? Căn cứ vào đâu mà em xác định như vậy?
4. Trong đoạn trích trên tác giả có sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ không? Nếu có,hãy chỉ ra cụ thể?
5. Tác giả của đoạn trích có sử dụng biện pháp tu từ để làm nổi bật đặc trưng của lễ hội đền Cuông không? Nếu có, hãy chỉ ra cụ thể và nêu tác dụng?
Leave a Reply