1. Khái niệm
+ Điểm nhìn là vị trí của người kể chuyện trong tương quan với câu chuyện. Tùy trường hợp, câu chuyện có thể được kể theo điểm nhìn ngôi thứ ba hoặc ngôi thứ nhất, điểm nhìn của người kể chuyện hoặc điểm nhìn của nhân vật (xưng “tôi” hay không xung “tôi”), điểm nhìn cố định hay dịch chuyển, thay đổi,…
+ Có thể phân biệt điểm nhìn ngôi thứ nhất với điểm nhìn ngôi thứ ba như sau:
++ Điểm nhìn ngôi thứ nhất: Người kể chuyện ngôi thứ nhất (hạn tri): là một nhân vật trong truyện, xưng “tôi”.
++ Điểm nhìn ngôi thứ ba: Người kể chuyện ngôi thứ ba (thường là toàn tri): không phải nhân vật trong truyện, không xưng “tôi”.
2. Dạng câu hỏi
+ Dạng 1: Xác định điểm nhìn của truyện/đoạn trích.
+ Dạng 2: Phân tích tác dụng của điểm nhìn trần thuật được sử dụng trong truyện.
3. Cách làm
+ Đọc kĩ văn bản và xác định người kể chuyện có xưng “tôi” khi kể chuyện hay không
+ Phân tích các chi tiết, sự việc xem tầm hiểu biết của người kể chuyện không bị giới hạn hay bị giới hạn trong một nhân vật nào.
4. Trả lời
+ Dạng 1: Điểm nhìn của truyện/đoạn trích là điểm nhìn người kể chuyện ngôi thứ nhất/ điểm nhìn ngôi thứ ba (toàn tri/hạn tri)
+ Dạng 2: Tác dụng của điểm nhìn trần thuật được sử dụng trong truyện:
++ Điểm nhìn của truyện/đoạn trích là điểm nhìn người kể chuyện ngôi thứ nhất/ điểm nhìn ngôi thứ ba (toàn tri/hạn tri)
++ Tác dụng:
*Nếu truyện được kể từ điểm nhìn ngôi thứ ba toàn tri:
+++ Nâng cao tính khách quan của lời kể, bổ sung nhiều thông tin phong phú về các sự kiện, nhân vật
+++ Khai thác đời sống tâm lí của tất cả nhân vật, khiến người đọc có thể trải nghiệm sâu sắc các sự kiện trong truyện từ nhiều hoàn cảnh, góc độ khác nhau.
*Nếu truyện được kể từ điểm nhìn ngôi thứ ba hạn tri:
+++ trình bày, miêu tả các sự kiện và nhân vật còn lại thông qua lăng kính tình cảm, cảm xúc, suy ngẫm của nhân vật được chọn.
+++ thể hiện rõ tính cách, nội tâm của nhân vật được chọn.
+++ vẫn duy trì được tính khách quan tương đối của lời kể và có thể bổ sung thêm một số thông tin khác về các sự kiện, nhân vật.
+++ làm tăng khả năng di chuyển điểm nhìn, tạo ra kết cấu tự sự phong phú, phức tạp hơn.
*Nếu truyện được kể từ điểm nhìn ngôi thứ nhất
+++ nâng cao tính chủ quan của lời kể, thể hiện rõ tính cách của người kể chuyện – nhân vật
+++ trình bày, miêu tả các sự kiện và nhân vật khác thông qua lăng kính tình cảm, cảm xúc, suy ngẫm của người kể chuyện – nhân vật.
4. Ví dụ
* Xác định điểm nhìn của truyện ngắn “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam)
Điểm nhìn của đoạn trích là điểm nhìn người kể chuyện ngôi thứ ba hạn trị, giới hạn trong tầm hiểu biết của nhân vật Liên.
* Phân tích tác dụng của điểm nhìn trần thuật được sử dụng trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” (Thạch Lam)
+ Điểm nhìn của đoạn trích là điểm nhìn người kể chuyện ngôi thứ ba hạn tri, giới hạn trong tầm hiểu biết của nhân vật Liên.
+ Tác dụng:
++ Giúp các sự kiện, chi tiết trong truyện hiện lên qua cái nhìn của nhân vật Liên một cách chân thật và đầy cảm xúc
++ Giúp thể hiện rõ tính cách và tâm hồn Liên: ngây thơ, thuần hậu và trong sáng, nhân hậu và thấu cảm với những cảnh đời nghèo khổ, tinh tế và nhạy cảm trước mọi biến động của cảnh vật
++ Duy trì sự khách quan tương đối của lời kể
Nguồn : ST
Leave a Reply