10 MỞ BÀI, KẾT BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VỀ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUỔI TRẺ

I. MỞ BÀI

1. “Tuổi trẻ, tuổi thanh xuân hãy sống dấn thân, sống như cách sống của con chim ưng báo bão, như cách sống của con chim đại bàng xông pha vào đại dương bão tố để lập nên những chiến công kỳ tích, để khẳng định sự tồn tại. Tôi sống chứ không phải tôi tồn tại”

(Macxim Gorki)

Tuổi học trò là một hành trình đầy màu sắc, có những gam màu vui tươi rực rỡ, bay bổng, nhưng cũng có lúc xuất hiện những gam màu ảm đạm, xám xịt và cả những cơn giông bão bất chợt ập đến. Để có thể vượt qua những “cơn giông bão” ấy, tuổi trẻ cần rèn luyện cho mình … (nêu vấn đề nghị luận).

2. Chắc hẳn, ai trong chúng ta cũng đều nghe câu chuyện về loài chim đại bàng. Khi bão đến, trong khi tất cả mọi loài đều chạy trốn cơn bão, đại bàng sẽ bay lên đỉnh núi thật cao đứng chờ. Và khi cơn bão ập đến, đại bàng sẽ tận dụng sức mạnh của cơn bão để đưa đôi cánh của mình bay thật cao lên bầu trời. Đối với đại bàng, cơn bão không hề là một điềm dữ. Nó là đòn bẩy, là cơ hội để tăng thêm sức mạnh, để củng cố thêm quyền lực thống trị bầu trời cho đại bàng. Là một người trẻ trong xã hội đầy biến động hôm nay, chúng ta hãy sống như cách sống của chim đại bàng – mạnh mẽ, tự tin, bản lĩnh làm chủ cuộc sống như tinh thần câu nói … (trích nhận định đề bài).

3. Bàn về lẽ sống của tuổi trẻ, nhà thơ Ấn Độ – R. Ta-go đã từng viết: “Thà làm một bông sen nở khi thấy mặt trời rồi mất hết tinh nhụy còn hơn giữ nguyên hình nụ búp trong sương lạnh vĩnh cửu của mùa đông”. Tuyên ngôn của Ta-go chính là lời khuyên cho những người trẻ hãy sống như đóa sen dưới ánh mặt trời phải tự tin tỏa sắc khoe hương, sống hết mình cho những đam mê, khát vọng để cống hiến cho đời, chứ đừng mờ nhạt như búp nụ kia dù đẹp nhưng chẳng mang lại giá trị gì cho cuộc sống. Giống như cách nói của …(Nêu nhận định của đề bài).

4. Nhà diễn thuyết, tác gia nổi tiếng người Mỹ L.Brown từng nói: “Cuộc sống không có giới hạn, chỉ trừ những giới hạn do chính mình tạo ra.”. Thật vậy, ai cũng giữ được bánh lái khi biển lặng yên. Nhưng nếu biển cứ mãi lặng yên thì cuộc sống thật tẻ nhạt, con người cứ giữ mãi bánh lái như thế thì sẽ chẳng có điều gì đáng để trải nghiệm, cuộc sống chỉ là tồn tại mà thôi, cũng vì vậy mỗi con người cần tự tin dám lao mình vào những bập bềnh của sóng biển, vượt ra khỏi vùng an toàn đã định sẵn trong tâm mình. Bàn về vấn đề này, (…) đã nói … (nêu vấn đề nghị luận)

5.

Tuổi trẻ của tôi

mười tám, hai mươi

trong và tinh khiết như nước suối đá

khỏe và mơn mởn như mầm lá

rộng và dài như mơ ước yêu thương

vươn lên và bền vững như con đường

gắn vào đất, tạc vào mặt đất

(Con đường của những vì sao – Nguyễn Trọng Tạo)

Những vần thơ của Nguyễn Trọng Tạo gợi lên biết bao suy ngẫm về vẻ đẹp và lẽ sống của tuổi trẻ. Tuổi trẻ hãy giữ cho mình một tâm hồn trong sáng, nhiều mơ ước, giàu nhiệt huyết, khát vọng và cống hiến. Muốn làm được điều đó, thế hệ trẻ cần rèn luyện cho mình… (Nêu vấn đề nghị luận)

6. Cố thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu từng có một câu nói nổi tiếng: “Hỡi thanh niên, hãy bán cho tôi một năm tuổi trẻ, tôi sẽ trả bạn một tỉ đô xanh.”. Vậy người trẻ ơi, nếu như được lựa chọn thì bạn có bán đi một năm tuổi trẻ của mình không? Và nếu không, thì bạn sẽ làm gì để những năm tháng tuổi trẻ trôi qua thật đáng giá? Câu trả lời có lẽ nằm ở … (Nêu vấn đề nghị luận và trích dẫn nhận định nếu có).

7. Constantinus Đại đế mượn ý tưởng về một công trình đánh dấu “mốc số 0” (Kilomet 0) từ cột mốc Milliarium Aureum tại Rome (Italy) để tính khoảng cách từ cột mốc đó tới mọi điểm đến trong lãnh thổ La Mã và từ đó thành ngữ “Mọi con đường đều dẫn đến thành Rome” ra đời. Cuộc sống là hành trình vạn dặm của những chông gai, vấp ngã để trưởng thành bởi vậy sẽ không tránh khỏi những lúc ta “lạc đường” hoặc phân vân không biết chọn lối đi nào cho bản thân. Nhưng tôi tin, dù bạn có lạc đường hay rẽ nhầm một ngã rẽ, chỉ cần bạn có trong mình ngọn lửa của… (Nêu vấn đề nghị luận) thì sẽ có ngày bạn đến được “thành Rome” của riêng mình.

8. Pierre de Ronsard – nhà thơ nổi tiếng của nước Pháp thời kì Phục hưng đã từng viết rằng:

“Hãy sống đi, hãy hái tự bây giờ

Bông hồng thắm của cuộc đời đang sống”.

(Sonnet gửi Helen)

Prerre de Ribsard đã đưa hình ảnh “bông hồng” cùng sự bổ trợ của tính từ “thắm” – trạng thái quyến rũ nhất của hoa khi nở để ẩn dụ cho những điều tươi đẹp trong cuộc sống. Là một người trẻ, bạn hãy mang về cho mình “bông hồng” đẹp nhất, đừng để cho những cánh hồng kia phai tàn rơi rụng mới cảm thấy hối tiếc vì đã sống hoài, sống phí. Và chắc chắn, trên hành trình đi tìm “bông hồng thắm của cuộc đời” bạn không thể không thắp lên trong mình ngọn lửa của … (Nêu vấn đề nghị luận).

9. “Nỗi đau là điều không thể tránh khỏi nhưng chịu đựng được nó hay không lại là một sự lựa chọn” (Haruki Murakami). Đối diện với những nỗi đau, bất hạnh trong cuộc sống, sự lựa chọn của mỗi chúng ta là gì? Là thích nghi để sinh tồn, là kiến tạo nên những giá trị để đời hay chấp nhận bỏ cuộc để rồi bị dòng thác lũ cuồn cuộn của bão tố cuộc đời trôi đi? Mỗi người sẽ có cho mình một cách trả lời khác nhau bởi sự khác biệt về cách ửng xử trước cuộc đời. Nhưng tôi tin, chỉ cần chúng ta có trong mình … (Nêu vấn đề nghị luận) thì chúng ta sẽ có cách trả lời đúng đắn nhất để kiến tạo những giá trị sống cho bản thân.

10. Ngạn ngữ Anh có câu: “Ngày hôm qua là quá khứ, ngày mai là một điều bí ẩn, còn hôm nay là một món quà”. Thật đúng như vây, quá khứ là những điều đã qua mà ta không thể lấy lại hoặc thay đổi được. Ngược lại, tương lai lại là những điều bí ẩn mà ta không thể lường trước. Do vậy, để không phải nuối tiếc về quá khứ hay trăn trở về tương lai thì ta chỉ còn một cách là sống hết mình và trân quý thời gian hiện tại, coi đó như là một “món quà” mà cuộc sống ban tặng giống như tinh thần câu nói: “…” (Trích dẫn nhận định).

II. KẾT BÀI

1. Như vậy, trên hành trình đi tìm lẽ sống, chúng ta cần thấy vai trò quan trọng của … (Nhắc lại vấn đề nghị luận). Chúng ta không nhất thiết phải làm được những điều lớn lao như “vá trời lấp bể”, “đắp lũy xây thành” mà hãy cố gắng để sống … (Nhắc lại vấn đề nghị luận) từ những điều nhỏ nhất bởi “Ta chỉ là chiếc lá/ Việc của mình là xanh” (Nguyễn Sĩ Đại).

2. Trong cuốn “Tiếng chim hót trong bụi mận gai”, tác giả có viết lời đề tựa: “Truyền thuyết kể về một con chim chỉ hót một lần nhưng hót hay nhất thế gian. Có lần nó rời tổ bay đi tìm bụi mận gai và tìm cho bằng được mới thôi. Giữa đám cành gai góc, nó cất tiếng hót bài ca của mình và lao ngược vào chiếc gai dài nhất, nhọn nhất. Vượt lên trên nỗi đau khôn tả, nó vừa hót vừa lịm dần đi. Tiếng ca hân hoan ấy khiến cho cả thế gian phải lắng nghe, cả Thượng Đế trên cao cũng mỉm cười. Bởi vì tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại”. Mỗi lần đọc lời tựa ấy, tôi đều tự nhủ: Con người chỉ sống có một lần, có một thời tuổi trẻ, nếu không “cháy” hết mình thì đáng tiếc biết bao!

3. Vậy đấy, (…) là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống và vượt qua nó cũng không phải là điều dễ dàng. Nhưng các bạn trẻ ơi, các bạn hãy nhớ chúng ta chỉ được sống có một lần và rồi sẽ ra đi mãi mãi. Bởi vậy, chúng ta hãy can đảm bước qua những (…) để sống một cuộc đời rực rỡ và viết lên một tương lai tươi sáng như câu hát:

“Như một vì tinh tú em lấp lánh trên bầu trời rộng lớn

Em chưa bao giờ quên đi mất rằng mình là ai

Vô tư và kiêu hãnh em biết hiện tại này mình đang sống

Hoạ một bức tranh cuộc đời em mong”

(Đi giữa trời rực rỡ – Ngô Lan Hương)

4. Robin Sharma từng nói: “Đời ngắn, đừng ngủ dài”. Ý nghĩa của cuộc sống tồn tại trong từng thứ nhỏ nhặt nhất, đó chính là món quà của tạo hóa, bản thân chúng ta cần sống đúng, trọn vẹn từng khoảnh khắc để vun đắp cho một cuộc sống tốt đẹp hơn. Hãy sử dụng hết những phút giây được sống vào những việc có ích, hãy được sống cho ra sống, sống xứng đáng với những gì được trao tặng bởi: “Chết là s­ự tan biến của thể xác. Nh­ưng sống không chỉ là sự tồn tại của thân xác.” (Trịnh Công Sơn).

5. Cố thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu đã muốn bỏ ra hàng tỉ đô la xanh để mua một năm tuổi trẻ mà không được. Vậy khi chúng ta còn trẻ, chúng ta hãy sống thật ý nghĩa, có lí tưởng, có mục đích, có mơ ước. Đừng sợ đau khổ, đừng sợ vấp ngã, đừng sợ sai lầm, có thể lúc đang khổ sở với những vấn đề của mình, ta chỉ mãi vật vã, đau buồn. Nhưng sau này nhìn lại, ta sẽ thấy rằng những khó khăn ta đã đương đầu giúp chúng ta tạo nên câu chuyện của riêng ta.

6. Người xưa có câu: “Nhân vô thập toàn”. Cuộc sống này cũng vậy, chẳng có ai là hoàn hảo, không có khuyết điểm, toàn thiện toàn mĩ. Điều quan trọng là ta phải biết tự tin vào bản thân, biến khuyết điểm thành ưu điểm để “xây thành đắp lũy” cho cuộc đời mình. Ta hãy học cách sống như hoa hồng, dù thân thể được tạo nên bởi toàn gai nhọn xấu xí và đen đúa nhưng nó vẫn vươn lên để khoe hương, khoe sắc và trở thành nữ hoàng của các loài hoa.

7. Anh-xtanh đã phát biểu như sau: “Nếu tôi chỉ có một giờ để trả lời một câu hỏi có thể quyết định sự sống hay cái chết của tôi, tôi sẽ dành 55 phút để xác định vấn đề và chỉ cần 5 phút để giải quyết nó”. Nếu không có suy nghĩ sâu xa, tất cả các công việc sẽ gặp nhiều khó khăn. Thay vì vội vàng xuống đường, hãy tự hỏi bản thân con đường ngay trước mắt bạn hiện đang dẫn bạn đi tới đâu. Và tôi tin, bằng sự… (nêu vấn đề nghị luận), bạn sẽ tìm ra câu trả lời cho câu hỏi ấy một cách chính xác nhất.

8. Để trưởng thành trên đường đời dài rộng, ta phải buộc bản thân mình chọn lựa: Sống trong những giới hạn bé nhỏ yên ổn mình đặt ra hay đương đầu với những khó khăn, sóng gió, vượt thoát khỏi giới hạn để khám phá và khẳng định chính mình trong cuộc sống không giới hạn? Cách nào là do chính chúng ta lựa chọn. Nhưng cũng xin nhớ rằng ngạn ngữ có câu:“Hướng ngược gió càng hợp để bay” và “khi bạn đã không được ban phép màu, hãy biến chính mình là điều kì diệu”.

9. Cuộc đời ngắn ngủi vì thế phải sống sao cho trọn vẹn và ý nghĩa. Hãy để tình thương được nảy mầm, kết trái đem lại niềm tin, hạnh phúc cho cuộc đời. Hãy mở lòng và sẻ chia, bạn sẽ nhận lại được hạnh phúc, sự bình yên trong tâm hồn. Nếu có lúc nào đó bạn trót đánh mất niềm tin vào tình yêu thương giữa con người – con người trong cuộc sống, thì hãy nhớ đến câu nói của liệt sĩ – bác sĩ Đặng Thùy Trâm: “Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo mầm hạnh phúc”.

10. Trái tim mỗi con người chúng ta được hình thành và lớn lên bằng tình yêu thương và chỉ khi biết sống để yêu thương với lòng tốt để cho đi những điều tốt đẹp, ta mới có thể hoàn thành trọn vẹn hành trình, chinh phục những giá trị có ý nghĩa ở đời. Bởi thế, Albert Schweitzer từng nói: “Cuộc sống trở nên khó khăn hơn khi chúng ta sống vì người khác nhưng nó cũng trở nên đẹp đẽ và hạnh phúc hơn.”